صدا برای ایمنی، امنیت و وضعیت پناهگیری اضطراری (Lockdown)
درباره نویسنده:
Ian Bridgewater، مدیرعامل شرکت TOA در این مقاله به بررسی افزایش استفاده از اعلانهای صوتی در مدارس و این موضوع میپردازد که چرا قابلیتهای وضعیت پناهگیری اضطراری (Lockdown) در حال تبدیل شدن به یک ضرورت هستند.
تا همین اواخر، شاید با گزارشهای فزایندهای از رویدادهای تلخ مواجه نبودیم، اما اکنون اهمیت این موضوع بسیار بیشتر شده است که مدارس به سیستمی مجهز باشند که در صورت بروز یک حادثه بتوان آن را فعال کرد تا از کارکنان و دانشآموزان محافظت شود؛ بدون آنکه الزاماً تخلیهی خودکار ساختمان انجام گیرد.
اگرچه در حال حاضر میزان تهدید از سوی افراد متجاوز در بریتانیا پایین است، اما این به معنای نبودِ خطر نیست. بنابراین تمامی مؤسسات آموزشی باید ارزیابی وضعیت پناهگیری، سیاستها و رویههای مشخصی در این زمینه داشته باشند. نکته مهم این است که برخلاف مانور آتشسوزی، هدف از پناهگیری، پناهگیری در فضاهای امن داخلی ساختمان است، نه تخلیه محل و رفتن به یک نقطه مشخص در خارج از ساختمان، همانطور که در شرایط آتشسوزی انجام میشود.
پس وضعیت پناهگیری (Lockdown) دقیقاً به چه معناست؟ وضعیت پناهگیری یک تصمیم آگاهانه برای شناسایی و پیادهسازی فضاهای امن در داخل ساختمان است؛ فضاهایی که بتوانند در صورت وقوع حادثه، محیطی ایمن و امن برای انتظار دانشآموزان و کارکنان فراهم کنند و از امکانات کافی برخوردار باشند. هدف، تأمین حداکثر ایمنی و رفاه افراد تا زمان رسیدن تیمهای امدادی و مدیریت، مهار و کنترل شرایط است. این فضاها باید امکان برقراری ارتباط با نهادهای ثالث مانند پلیس را داشته باشند؛ بنابراین یک سیستم سنتی زنگ هشدار (Bell Sounder) بهتنهایی قادر به پشتیبانی از چنین قابلیتی نخواهد بود.
پناهگیری (Invacuation) و تخلیه (Evacuation):
حرکت از یک سیستم مبتنی بر زنگ به یک راهکار فعالشونده با صدا، نوعی سرمایهگذاری محسوب میشود، اما در مقابل، انعطافپذیری و کنترل بسیار بیشتری را فراهم میکند. یک سیستم زنگ سنتی بهصورت خودکار دستور تخلیه را اعلام میکند و در صورت نیاز به واکنشی متفاوت، هیچ راهی برای برقراری ارتباط باقی نمیگذارد. سیستمهای صوتی از هر دو سناریوی پناهگیری و تخلیه پشتیبانی میکنند، امکان زونبندی دارند تا دستورالعملهای متناسب با هر بخش از ساختمان ارائه شود، و همچنین اجازه میدهند پیامهای از پیش ضبطشده برای رویدادها و فعالیتهای مختلف مورد استفاده قرار گیرند.
رویکرد مبتنی بر صدا همچنین به بهبود نظم و ریتم روزانه مدرسه کمک میکند. آمپلیفایرها و میکروفنهای پیجینگ که قادر به پخش اعلانهای زنده و از پیش ضبطشده هستند، در زمان صرفهجویی کرده و حتی ممکن است جان افراد را نجات دهند. پیامهای سفارشی برای تغییر کلاسها یا یادآوریهای رفتاری نیز به روانتر شدن فرآیندهای اجرایی کمک میکنند.
با پیشرفت فناوری صوتی مبتنی بر IP، یک اعلان پناهگیری میتواند روی یک سیستم پیجینگ (Paging Gateway) ضبط شده و به یک کلید متصل شود که در شرایط اضطراری بهراحتی فعال گردد. راهکارهای اینترکام مبتنی بر IP امکان ارتباطات داخلی و خارجی را فراهم میکنند و تمامی این فناوریها بهصورت یکپارچه با یکدیگر و با سیستمهای نظارت تصویری (CCTV) ادغام میشوند. در نهایت، دانشآموزان و کارکنان آموزش میبینند که به پیامهای مشخصی که توسط افراد مجاز ارسال میشود واکنش نشان دهند و تنها زمانی به کلاسها بازگردند که دستور رسمی دریافت کرده باشند.
سیستمهای مدرن هشدار صوتی
پس کاربر نهایی باید به چه نکاتی توجه کند؟ سیستمهای مدرن هشدار صوتی بهگونهای طراحی شدهاند که مقاوم، قابل توسعه و انعطافپذیر بوده و از قابلیت اطمینان بالایی برخوردار باشند تا سرمایهگذاری انجامشده، چرخه عمر بلندمدتی داشته باشد. هنگام طراحی یک سیستم، درک دقیق نیازهای کاربر نهایی اهمیت بسیار زیادی دارد؛ همچنین باید مشخص شود که آیا سیستم لازم است با استانداردهای خاصی مطابقت داشته باشد یا خیر، و اینکه این سرمایهگذاری بتواند در صورت نیاز، پاسخگوی توسعه و گسترش آینده نیز باشد.
طراحی سیستم همواره بخش حیاتی طراحی صدا محسوب میشود. تمامی ساختمانها با یکدیگر متفاوتاند و عواملی مانند نوع مصالح بهکاررفته، ارتفاع سقفها و کاربری فضاها میتوانند بر ویژگیهای آکوستیکی تأثیر بگذارند. بهعنوان یک تولیدکننده جهانی سیستمهای صوتی، همواره توصیه میکنیم در پروژههای بزرگ از پشتیبانی فنی استفاده شود تا اطمینان حاصل گردد که سیستم برای کاربرد مورد نظر مناسب است و در صورت تغییر نیازها یا توسعه ساختمان، امکان ارتقا و گسترش را نیز دارد.
تیم فنی ما در درک نیازها و مدلسازی سیستمهای آکوستیکی برای دستیابی به بهترین نتایج تخصص دارد و ما همواره طراحی اختصاصی برای هر پروژه را توصیه میکنیم. تیم ما نقش مهمی در ارتقای کیفیت کارهایی که انجام میدهیم ایفا میکند و این رویکرد بازتابدهنده تعهد جهانی TOA به مسئولیت اجتماعی است؛ تعهدی که هدف آن ارائه سیستمهایی با بالاترین استانداردها برای حفظ ایمنی افراد و اطلاعرسانی مؤثر است.
«اگرچه در حال حاضر سطح تهدید ناشی از ورود افراد متجاوز در بریتانیا پایین است، اما این به معنای نبودِ خطر نیست؛ بنابراین تمامی مؤسسات آموزشی باید ارزیابی وضعیت پناهگیری (Lockdown) را انجام دهند.»
سیستمهای تخلیه صوتی (Voice Evacuation Systems)
درک مقررات و استانداردهایی که سیستمهای پیجینگ عمومی (Public Address) و تخلیه صوتی را پوشش میدهند، اهمیت زیادی دارد. در بریتانیا، دو استاندارد اصلی برای اغلب سیستمهای پیجینگ عمومی و تخلیه صوتی اعمال میشود:
- BS EN 50849
این استاندارد استفاده از اجزای دارای گواهی BS-EN54 را الزامی میکند که برای بهکارگیری در «سیستم صوتی برای مقاصد اضطراری» یا SSEP (Sound System for Emergency Purpose) مناسب باشند. یک SSEP، سیستم صوتی پیجینگ عمومی است که قادر به پخش پیامهای اضطراری بوده، اما به سیستم اعلام حریق متصل نیست.
- BS 5839-8:2023
این استاندارد در بریتانیا باید زمانی رعایت شود که سیستم، یک سیستم پیجینگ عمومی و هشدار صوتی باشد که به سیستم اعلام حریق نیز متصل است. در این حالت، نصب سیستم باید با استفاده از محصولات دارای گواهی مستقل EN-54 انجام شود. از نظر قانونی، منابع تغذیه، تجهیزات کنترلی و نمایشی، و بلندگوها باید توسط یک نهاد ثالث مورد تأیید، دارای گواهی EN-54 باشند.
حال سؤال مهم این است: آیا وضعیت پناهگیری (Lockdown) به سایر فضاها و اماکن نیز مربوط میشود؟
با توجه به توسعه مداوم قوانین مرتبط با قانون مارتین (Martyn’s Law)، پاسخ ساده «بله» است. انتظار میرود اماکن مختلف دارای رویههای مشخص برای تخلیه و قرنطینه بوده و کارکنان آموزشدیده داشته باشند. با این حال، دو تفاوت اساسی میان فضاهای سرگرمی و مراکز آموزشی وجود دارد. در مدارس، معمولاً کارکنان بهطور جداگانه برای شرایط اضطراری آموزش تخصصی ندیدهاند؛ بنابراین مسئولیت اصلی بر عهده معلمان است تا نقش مسئول ایمنی را بر عهده گرفته و پاسخگوی دانشآموزان خود باشند.
در مقابل، مدارس این مزیت را دارند که میتوانند سناریوهای پناهگیری را تمرین کرده و دانشآموزان را آموزش دهند؛ امکانی که برای اماکن عمومی و تفریحی، به دلیل تغییر مداوم مخاطبان، عملاً وجود ندارد. این موضوع باعث میشود دانشآموزان در زمان وقوع حادثه آرامش بیشتری داشته باشند و دستورالعملها را بهتر اجرا کنند، زیرا از پیش برای چنین شرایطی آموزش دیدهاند.
جمعبندی:
توصیه ما همواره این است که هنگام برنامهریزی و طراحی یک سیستم ایمنی حیاتی (Life-Safety System)، از مشاوره تخصصی استفاده شود و از منابع فنی موجود بهره گرفته شود تا جامعترین، ایمنترین و مناسبترین سیستم برای ساختمان مورد نظر طراحی و اجرا گردد.

